Γαστρο-οισοφαγική Παλινδρόμηση (ΓΟΠ)

Το φαγητό, το ποτό, η διασκέδαση, τα σπορ, ακόμα και ο ύπνος αποτελούν μικρές ή μεγάλες απολαύσεις της καθημερινότητάς μας. Πολλοί αναγκάζονται να περιορίσουν κάποιο ή και όλα από τα παραπάνω εξαιτίας των συμπτωμάτων της γαστρο-οισοφαγικής παλινδρόμησης (κυρίως "κάψιμο" ψηλά στο στομάχι ή πίσω από το στήθος).

Τι είναι η γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση;
Η ΓΟΠ είναι η παλινδρόμηση γαστρικού περιεχομένου στον οισοφάγο, που μπορεί να φθάσει ως τον φάρυγγα ή τις αναπνευστικές οδούς. Η ΓΟΠ ως "φυσιολογικό" φαινόμενο στη μεταγευματική περίοδο συνήθως δεν γίνεται αντιληπτή γιατί είναι μικρής διάρκειας. Αντίθετα η παρατεταμένη παραμονή του γαστρικού περιεχομένου στον οισοφάγο, μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα ή και βλάβες στο βλεννογόνο (τα τοιχώματα) του οισοφάγου.

Πόσο συχνή είναι η ΓΟΠ;
H ΓΟΠ είναι πολύ συνηθισμένο πρόβλημα. Σχεδόν 4 στους 10 Έλληνες ενήλικες έχουν συμπτώματα παλινδρόμησης (κάψιμο πίσω από το στήθος ή ξινά υγρά που ανεβαίνουν από το στομάχι προς τα πάνω) αλλά μόνο 1 στους 10 ασθενείς με ΓΟΠ ξέρει ότι πάσχει από αυτή.
Η πιθανότητα να εμφανισθεί ΓΟΠ αυξάνει προοδευτικά όσο μεγαλώνει η ηλικία και η συχνότητα της ΓΟΠ είναι ιδιαίτερα υψηλή μετά τα 40-45 χρόνια.

Ποια είναι τα αίτια και οι συνέπειες της ΓΟΠ;
Η ΓΟΠ μπορεί να προκαλείται σε περίπτωση που δε λειτουργεί φυσιολογικά ο σφιγκτήρας που βρίσκεται στο κάτω μέρος του οισοφάγου και επιτρέπει τη δίοδο της τροφής από τον οισοφάγο στο στομάχι. Όταν συμβαίνει αυτό, μπορεί το περιεχόμενο του στομάχου να γυρίζει πίσω στον οισοφάγο. Στην περίπτωση αυτή, επειδή το περιεχόμενο του στομάχου είναι πολύ όξινο και καυστικό, μπορεί να ερεθίσει τα τοιχώματα του οισοφάγου και να προκαλέσει πόνο, φλεγμονές (οισοφαγίτιδα), πληγές (έλκη) ή αλλαγές στη μορφολογία του τοιχώματος (οισοφάγος Barrett – προκαρκινική κατάσταση). Σε άλλες περιπτώσεις, αν προσβληθεί και η αναπνευστική οδός, μπορεί να προκληθεί λαρυγγίτιδα, ξερόβηχας ή δύσπνοια.
Η ΓΟΠ μπορεί, όμως, να εμφανισθεί και σε περιόδους έντονου άγχους, στην εγκυμοσύνη, σε άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος ή μετά από κάποιες χειρουργικές επεμβάσεις καθώς επίσης σε άτομα με διαφραγματοκήλη, με γαστροπάρεση κλπ

Τι πρέπει να κάνουμε, αν υποψιαζόμαστε ότι έχουμε ΓΟΠ;
Καταρχήν θα πρέπει να επισκεφτούμε το γιατρό μας για να εκτιμήσει τη σοβαρότητα της κατάστασης και να μας προτείνει, αν κριθεί απαραίτητο, την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή. 
Τα άτομα που πάσχουν από γαστρο – οισοφαγική παλινδρόμηση από την πλευρά τους μπορούν να πάρουν μερικά απλά ανακουφιστικά ή θεραπευτικά μέτρα για να βελτιώσουν την κατάσταση, όπως:

• Να καταναλώνετε μικρά, συχνά γεύματα. Τρώτε και πίνετε με μέτρο
• Να τρώτε αργά και να μασάτε τουλάχιστον 15-20 φορές την κάθε μπουκιά
• Να μην καταναλώνετε υγρά μαζί με το φαγητό και ιδιαίτερα αεριούχα αναψυκτικά. Πίνετε 1-2 ποτήρια πριν το φαγητό και καθόλου υγρά για 45 λεπτά – 1 ώρα μετά το φαγητό
• Να αποφεύγετε τα λιπαρά γεύματα, τα τηγανητά φαγητά και τις λιπαρές σάλτσες
• Αποφύγετε την κατανάλωση αεριούχων ποτών και γάλακτος καθώς και την κατανάλωση μεγάλων γευμάτων αργά το βράδυ και κυρίως την κατανάλωση σούπας
• Να αποφεύγονται η σοκολάτα, τα σιροπιαστά υγρά, το αλκοόλ και η καφεΐνη
• Να αποφεύγεται η μέντα
• Περιορίστε τους χυμούς ξινών φρούτων
• Περιορίστε τα μπαχαρικά
• Γενικότερα αποφύγετε την κατανάλωση τροφών που προκαλούν ιδιαίτερα όξινο περιβάλλον ή καταναλώστε τα με τη συνοδεία νερού
• Να αποφεύγεται το ξάπλωμα, το σκύψιμο για τουλάχιστον 2 ώρες μετά το γεύμα. Αν κοιμάστε μετά το γεύμα, να προτιμάτε να ξαπλώνετε ανάσκελα με πολλά μαξιλάρια ή στο αριστερό πλευρό
• Χρησιμοποιείτε πάντα μαξιλάρι για να βρίσκεστε σε μία πιο όρθια στάση που θα αποτρέψει μηχανικά την παλινδρόμηση του γαστρικού υγρού στον οισοφάγο
• Να αποφεύγετε τα στενά ρούχα, ιδιαίτερα στη μέση. Μη φοράτε στενά παντελόνια και φούστες και μη δένετε σφιχτά τη ζώνη στο στομάχι
• Διατηρείτε φυσιολογικό το σωματικό σας βάρος ή ακολουθήστε δίαιτα μείωσης βάρους, αν είστε υπέρβαροι
• Διακόψτε  άμεσα το κάπνισμα

Η γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση είναι μία νόσος που μπορεί να προκαλεί συμπτώματα που μειώνουν την ποιότητα της ζωής μας και μας στερούν μερικές απολαύσεις. Παράλληλα, είναι μία χρόνια νόσος που μπορεί σιγά αλλά σταθερά να υπονομεύει την υγεία του άνω πεπτικού μας συστήματος. Η αντιμετώπισή της είναι αρκετά εύκολη και ανώδυνη στα πρώτα στάδια της νόσου γι’ αυτό όσοι υποψιαζόμαστε ότι μπορεί να πάσχουμε από αυτήν, πρέπει εγκαίρως να συμβουλευόμαστε το γιατρό και το διαιτολόγο μας